Ozonun Özellikleri

Ozonun Özellikleri

Ozonla yapılan çeşitli çalışmalar ve deneyler sonucunda, ozonun güçlü bir oksitleyici olması nedeniyle suda ve havada koku giderici, mikrop kırıcı, ortamı kirleten pek çok organik molekülün yok edicisi olarak kullanılabileceği anlaşılmış ve kabul görmüştür. Aktif oksijen (Ozon O3) bilinen en etkili mikrop öldürücü ve koku gidericidir. Doğada güneşin UV ışınları veya yıldırımlar vasıtasıyla medyana gelir. Dünyanın etrafında koruyucu kalkan olarak mevcuttur ve öldürücü radyasyon etkisine karşı tüm canlıları korur.

Ozon tabakasının kalınlığı, normal atmosfer basınç ve sıaklığına indirgenerek hesaplandığında 0.3 cm = 3 mm = 300 Dobson birimi (Dobson Unit) olarak bulunmuştur. 300 DU = 8.07 x 1022 molekül/m2 veya 6.42 x 10-3 kg/m2’ye eşittir.

Ozon, ortamdaki hava kirliliğini ve kötü kokuları yok eder. Ozon yaşama ve çalışma alanlarındaki tozları çökertir, çevredeki mikropları öldürür. Çok etkili bir dezenfektandır. Bu sayede sağlıklı bir ortam yaratır, insanlara ferahlık ve zindelik hissi verir. Daha iyi düşünmenizi ve işinizdeki konsantrasyonunuzun devamlılığını sağlar.Ozonun en önemli özelliği, çok etkili bir dezenfektan olmasına karşılık tamamen doğal olmasıdır. Ozonhiç bir kalıntı bırakmaz, kimyasal bir bileşen değildir. Doğanın doğal döngüsünün bir ürünü olan ozon bu özelliği sayesinde bir çok yan etkisi bulunan diğer dezenfektanlardan hem çok daha sağlıklı hem de çok daha ucuza mal edilebilir, ekonomik bir çözümdür.

Bu özellikleriyle ozon, bir çok sektör için büyük önem taşır.
Ozonun Yok Ettiği Kokular

Hastane, Sigara, Et, tavuk ve balık kokularını, Yemek Yağ, Yanık yemek kokularını, Su kokularını, Karbon monoksit kokularını, Balık, Soğan, Sarımsak kokularını, Halı Banyo, Küf, Hayvan, Boya, Alkol Kömür, Benzin, Medikal, Yangın, Lağım, Çöplük, Leş, Arıtma tesisi, amonyak(idrar) kokularını, …kısaca tüm kokuları yok eder.
Ozon Gazının Diğer Dezenfektanlara Göre Avantajları

Ozon, oksidasyon gücü çok yüksek olan bir gaz ve bilinen en kuvvetli dezenfektandır.
Yüksek oksidasyon kuvveti, ozonun bakterilerin tahribatında tam etkin bir rol oynamasına sebep olur.
Ozon gazının dezenfeksiyon etkisi, aynı şartlar altında klorunkinden 3125 defa daha fazladır. Spor, kist ve virüslere karşı klordan daha etkilidir.
Ayrıca ozon, havada bulunan oksijenin parçalanması yoluyla elde edildiği için kararsız yapısı nedeniyle dezenfeksiyon görevini tamamladıktan sonra daima hammaddesi olan oksijene dönüşür. Ozon gazının dezenfeksiyon sonrasında artık ve kalıntı bırakmayan tek dezenfektan oluşu, özellikle gıda sanayiinde kullanımını, diğer dezenfektanlara göre avantajlı kılmaktadır.

Ozonun Teknik Özellikleri

Ozon, yüksek oksidasyon gücü ile diğer dezenfektanlara göre çok üstündür. Hipoklorik asit’ten ( hocl ) 25 kat , hipoklorit’ten ( ocl ) 2500 kat , kloromin’den ( nh2cl ) 5000 kat daha etkili olmasına karşın, onlar gibi atık ve zararlı maddeler ortaya çıkarmaz.

Ozon , kısa bir süre sonra sonra tekrar oksijene dönüştüğü için doğaldır ve yan etkisi yoktur.

Havadaki O2 molekülü, yüksek enerji ile 2 adet oksijen atomuna parçalandıktan sonra, bir diğer O2 molekülü ile tepkimeye girerek kararsız bir molekül oluşur. Bu yeni molekül ozon’dur. Bu kararsız yapısı ona üstün bir oksidasyon gücü verir. Kararsız yapısı sebebiyle ortamdaki bakteri, virüs, mantar, küf gibi istenmeyen organikleri yok ederken, demir, mangan, klor,nitrit vb. maddeleri de oksitleyerek ortamdan uzaklaştırır.
Ozonun ve Diğer Dezenfektanların Oksitleme Güçleri

Dezenfektan: Oksitleme Gücü (Volt)
Ozon (O3): 2,07
H2O2 (Hidrojen peroksit): 1,77
Permanganat: 1,67
Klor dioksit: 1,57
Hypochlorus asit: 1,49
Klor gazı: 1,36
Oksijen: 1,23
Brom: 1,09
Hipoklorid: 0,94
Klorit: 0,76
İyot: 0,54

Kullanım Tavsiyeleri

Ozon kullanımında bazı kısıtlamalar bulunmaktadır. Dünya sağlık teşkilatı tarafından İnsan bulunan ortamlarda ozon miktarını 0,05 ppm’ i aşmaması tavsiye edilmektedir. Bu miktarın üzerinde ozona maruz kalındığında üst solunum yollarında tahrişe rastlanabilir. 0,05 ppm zaman süreli verilirse hiçbir zararlı etkisi yoktur. Ortama verilen ozon 0,05 ppm miktarı olduğunda rahatsız olunacak kadar koku olacağından ozon da zarar görülmesi riski çok zayıftır.

(ABD nin EPA OSHO USDA ve ACGIH koşulları 0,10 ppm miktarındaki ozon seviyesine 8 saat süreyle maruz kalmanın sağlık açısından olumsuz etkisi olmadığı tespit edilmiştir.

Üç oksijen atomundan oluşan bir kimyasal bileşiktir. İki atomlu normal atmosferik oksijenin (O2) çok yüksek enerji taşıyan bir şeklidir. Böylece bu iki çeşit molekülün yapıları birbirinden farklıdır.

Ozon molekülü oksijen atomunun simetrik açılımıdır.

Son yılların parlayan yılları olan ozon (O3), üç tane oksijen atomunun birleşmesinden oluşur ve stratosfer tabakasında yaşamsal önem taşır. Atmosferi oluşturan azot (%78), oksijen (%21) ve karbondioksit vb. gibi temel gazlara göre oldukça düşük oranda bulunan ozon, hem iklimi etkilemekte hem de yer yüzeyindeki canlıların korunmasında önemli rol oynamaktadır. Ozon özellikle, oksijenle birlikte güneşten gelen ultraviyole ışınlarının büyük kısmını stratosfer tabakası içerisinde emmekte ve bu ışınların yer yüzeyine kadar ulaşmasını önleyerek yakıcı etkisini de yok etmektedir.
Ozon Molekülünün Yapısı

Ozonun molekül kütlesi 47.998 gr, ozon tabakasının ağırlığı ise 3.29 x 109 ton olarak belirlenmiştir.
Ozon molekülünün fiziksel görünümü

Atmosferdeki ozonun %90’ına yakını, yer yüzeyinden itibaren yaklaşık 10–50 km (32.000–164.000 feet) seviyeleri arasında bulunan stratosfer tabakası içinde yer alır. Geri kalan %10’luk ozon miktarı ise yerden yaklaşık 10–15 km’ye kadar uzanan troposfer tabakası içinde bulunmaktadır.

Ozon bütün yıl boyunca ekvator kuşağı üzerindeki stratosfer tabakasında üretilmekte, hava hareketleri ile buradan kutuplara doğru taşınmaktadır. Ozonun en çok bulunduğu stratosfer tabakasının alt kısımları ise tropopoz yüksekliği ile belirlenebilmektedir. Dünya ortalaması 300 Dobson Birimi (Dobson Unit) civarında olup, coğrafik olarak 230 ile 500 Dobson Birimi arasında değişmektedir. Toplam ozon miktarı, ekvator kuşağı üzerinde 240 Dobson Birimi (Dobson Unit) ile en düşük ortalamaya sahip olup, ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe 400 Dobson Birimi (Dobson Unit)’ya kadar artış göstermektedir.

Toplam ozon; standart basınç ve sıcaklık altında, tabanı 1 cm2 olan düşey bir sütunun içerdiği ozon miktarına eşit miktar olarak ifade edilmektedir. Basınç birimi olarak ifade edilebilir tipik değeri ise 0.3 atmosfer santimetredir. Dobson birimi olarak daha sık bir şekilde mili-atmosfer-santimetre (m-atm-cm) kullanılmaktadır.

Bir Dobson birimi, ozon hacminin yaklaşık milyarda bir kısmının (1 ppbv), ortalama atmosferik konsantrasyonunu ifade eder. 1 DU = 10-3 atm-cm = 0.01mm = 10-5m’dir.
Dobson birimi

Ozon kısmi basıncı, genellikle alt stratosferde 15 ile 25’inci kilometreler arasında en yüksek düzeyde olup, maksimum ozon yoğunluğuna (10 ppmv) yine bu mesafeler arasında ulaşılmaktadır. Bununla birlikte, farklı konsantrasyonlardaki ozon molekülleri yerden yaklaşık 50 km yüksekliğe kadar uzanan mesafede bulunmakta ve bu aralıktaki toplam ozon miktarı ise genellikle ozon tabakası olarak adlandırılmaktadır. Bu tabaka, yer yüzeyini güneş radyasyonunun zararlı bileşenlerinden korumaktadır.
Özellikleri

Adı:Ozon, Triatomik oksijen, Aktif oksijen
Molekül formülü:O3
Bileşenleri:Oksijen Atomu
Molekül ağırlığı:48
Kaynama:-111,3 C
Renk:- 146 C açık mavi sıvı halde
Renk:- 220 C koyu mavi kristal halde
Renk:+ C renksiz
Koku:0,02 ppm den sonra keskin koku, Yarılanma ömrünü tamamladıktan sonra koku kalmaz.
Sudaki çözünürlük O C derece:0,64
Yoğunluk:2,144
Yanıcılık:Yanıcı değil. Ancak Yanma olayını kuvvetle destekler
Yangın ve Patlama riski:Ozon kararsız bir gazdır ve normal koşullarda oksijene ayrışır. Ancak demir, bakır, krom gibi elementlerin bulunduğu bir ortamda yüksek sıcaklıkta patlayıcı olabilir.
Mak.Müsade edilir Ort.Kons.:0,240 mg/m3. havada

One Response to “Ozonun Özellikleri”

  1. kadir poyraz says:

    Yararlı bilgiler var.

Yorum Ekle